Serum Amyloid A (SAA) bij de Kat

domestic pet cat for examination in a vet clinic, hands of a veterinarian.

In de humane geneeskunde worden acute fase eiwitten reeds gedurende decennia gebruikt als diagnostische, therapeutische en prognostische merkers. En ook in de diergeneeskunde worden ze steeds vaker gebruikt. In een vorige Vet-Info kwam aan bod hoe het acute fase eiwit, C-reactive protein (CRP) bij de hond gebruikt kan worden in de opvolging van de behandeling van (aspiratie)pneumonie bij honden. Studies hebben aangetoond dat bij katten, in tegenstelling met honden, CRP niet significant verandert onder invloed van ontsteking of trauma. Het acute fase eiwit, serum amyloid A (SAA) is bij deze diersoort een meer betrouwbare merker. In deze Vet-Info zullen we de studies opsommen die gepubliceerd zijn omtrent het gebruik van SAA bij de kat

Wat is SAA?

SAA of serum amyloid A is één van de positieve acute fase eiwitten (net zoals C-reactive protein (CRP), haptoglobine, etc.) die door de lever geproduceerd worden als reactie op ontsteking, ziekte of weefselschade. Ongeacht de oorzaak van de aandoening, stijgt SAA snel (binnen 8 uur) en bereikt een piek na 24 tot 48 uur. De ernst van de stijging hangt daarbij af van de ernst en de duur van de ontsteking.

Welke studies zijn gepubliceerd over SAA bij de kat?

  • SAA als prognostische merker voor verschillende ziektes: in deze studie met 175 katten met uiteenlopende ziektes (neoplasie, inflammatoire aandoeningen, andere) werd gevonden dat katten met een gestegen SAA bij presentatie een significant kortere overlevingstijd hadden dan katten met een normaal SAA en dat 44% van de katten met een gestegen SAA nog leefden na 45 dagen versus 70% van de katten met een normaal SAA.
  • SAA als mogelijks merker voor sepsis of SIRS (systemic inflammatory response syndrome). Bij 57 katten met SIRS (waarvan 27 ten gevolge van trauma en 29 ten gevolge van sepsis) was SAA significant gestegen in vergelijking met 18 controle katten. De stijging was het meest uitgesproken bij de katten met sepsis.
  • Studie met 263 zieke katten toonde dat SAA significant gestegen was bij katten met acute pancreatitis, FIP, neoplasie (lymfoma en andere) en diabetes mellitus.
  • SAA werd gedurende 831 dagen opgevolgd bij een kat met acute pancreatitis en het SAA was significant hoger op het moment van diagnose van de pancreatitis, maar ook tijdens herval van de ziekte.
  • Bij katten met infecties zoals Hepatozoonosis felis, Babesia Vogeli en hartworm was het SAA significant hoger bij katten die klinische klachten vertoonden versus katten die een asymptomatische infectie hadden.
  • Bij 38 katten met chronische nierziekte was SAA significant gestegen en was er een positieve correlatie tussen SAA en de serum creatinine concentratie.
  • In een studie met 98 gezonde katten en 444 zieke katten werd gevonden dat SAA significant gestegen was bij katten met een inflammatoire aandoening zoals een bovenste luchtweginfectie, pneumonie, pyometra en feline infectieuze peritonitis. Daarentegen werd geen stijging gevonden bij katten met cardiomyopathie, hyperthyroïdie en diabetes mellitus in afwezigheid van systemische inflammatie.
  •  

Wat zijn de mogelijke praktische toepassingen?

  • Vroegtijdig opsporen van ontstekingsproces nog voordat er klinische klachten aanwezig zijn. Aangezien SAA stijgt onafhankelijk van de onderliggende oorzaak is verder onderzoek naar de onderliggende oorzaak steeds aangewezen.
  • Opvolgen of een ingestelde behandeling of ingreep succesvol is. Wanneer de behandeling succesvol is, mag je verwachten dat SAA snel (binnen 48-72 uur) daalt.
  • Mogelijk als prognostische merker: sommige studies tonen dat, ongeacht de onderliggende oorzaak, zieke katten met een gestegen SAA een slechtere prognose hebben dan zieke katten waarbij SAA binnen de referentiewaarden valt. Aangezien dit niet gezien werd in alle studies is verder onderzoek nodig omtrent het gebruik van SAA als prognostische merker bij katten. 

Referenties

  • Tamamoto T, et al. 2008. Verification of measurement of the feline serum amyloid A (SAA) concentration by human SAA turbidimetric immunoassay and its clinical application. J Vet Med Sci. 70(11): 1247–1252. 
  • Tamamoto T, et al. 2009. Time-course monitoring of serum amyloid A in a cat with acute pancreatitis. Vet Clin Pathol. 38(1):83-86. 
  • Tamamoto T, et al. 2013. Serum amyloid A as a prognostic marker in cats with various diseases. J Vet Diag Invest. 25(3):428–432. 
  • Troia R, et al. 2017. Serum Amyloid A in the diagnosis of feline sepsis. J Vet Diagn Invest. 29(6):856-859. 
  • Vilhena H, et al. 2017. Acute phase proteins response in cats naturally infected with Hepatozoon felis and Babesia vogeli. Vet Clin Pathol. 46(1):72-76. 
  • Vilhena H, et al. 2018. Acute phase proteins response in cats naturally infected by hemotropic mycoplasmas. Comp Immunol Microbiol Infect Dis. 56:1-5. 
  • Javard R, et al. 2017. Acute-Phase Proteins and Iron Status in Cats with Chronic Kidney Disease. J Vet Intern Med. 31(2):457-464.
  • Yuki M et al. A Clinical Investigation on Serum Amyloid A Concentration in Client-Owned Healthy and Diseased Cats in a Primary Care Animal Hospital. Vet Sci 2020;15;7(2):45.

Related Articles

Responses

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *